Gjergj Canco (1912–1998), themelues i Arsimit Profesional në Shqipëri

Prof. Gjergj Canco (1912–1998), themelues i Arsimit Profesional dhe drejtori i parë i Politeknikumit të Tiranës, mbetet figurë kyçe në historinë e arsimit shqiptar. Në një kohë kur arsimi profesional po merr zhvillim të ri, vizioni dhe kontributi i tij rikthehen si model frymëzimi dhe përgjegjësie.

Në një kohë kur arsimi profesional në Shqipëri po merr një vëmendje të shtuar dhe po konsiderohet gjithnjë e më shumë si një shtyllë strategjike e zhvillimit ekonomik, rikthimi i vëmendjes te figurat që hodhën themelet e tij është jo vetëm detyrim moral, por edhe nevojë për reflektim institucional. Një ndër këto figura është profesor Gjergj Canco, një nga themeluesit e Arsimit Profesional në Shqipëri dhe drejtori i parë i Politeknikumit të Tiranës.

I lindur në vitin 1912 dhe i ndarë nga jeta në vitin 1998, Gjergj Canco i përkiste atij brezi intelektualësh që e panë arsimin si mjet emancipimi dhe zhvillimi kombëtar. Në një periudhë kur Shqipëria kishte nevojë jetike për kuadro teknikë dhe specialistë të përgatitur, ai kontribuoi drejtpërdrejt në organizimin dhe konsolidimin e arsimit teknik e profesional.

Si drejtori i parë i Politeknikumit të Tiranës, ai vendosi standarde të qarta në organizimin e mësimdhënies, disiplinës dhe formimit praktik. Nën drejtimin e tij, kjo shkollë u shndërrua në një institucion model për përgatitjen e teknikëve në fusha të ndryshme, duke i dhënë vendit specialistët e parë të formuar sipas një kurrikule të strukturuar profesionale.

Profesor Canco e konceptonte arsimin profesional jo si alternativë dytësore, por si një rrugë dinjitoze dhe thelbësore për zhvillimin e shoqërisë. Ai këmbëngulte në ndërthurjen e teorisë me praktikën, në respektin për profesionin dhe në edukimin e nxënësve me kulturë pune, përgjegjësi dhe etikë profesionale.

Për kontributin e tij të jashtëzakonshëm në arsim, ai u nderua me titullin e lartë “Mësues i Popullit”, një vlerësim që dëshmon ndikimin e tij të qëndrueshëm në formimin e brezave të tërë profesionistësh.

Sot, kur arsimi profesional në Shqipëri po përjeton një fazë rritjeje, me investime të reja, reforma kurrikulare dhe orientim më të fortë drejt tregut të punës, figura e Gjergj Cancos merr një dimension edhe më aktual. Vizionet e tij për një arsim të lidhur ngushtë me zhvillimin ekonomik dhe përgatitjen praktike të të rinjve për jetën e punës përputhen me drejtimin që po synon sistemi arsimor sot.

Portali Shkollor e kujton profesor Gjergj Cancon si një figurë themelore të arsimit profesional shqiptar, një model drejtuesi dhe pedagogu, trashëgimia e të cilit vazhdon të frymëzojë çdo përpjekje për ta forcuar dhe modernizuar këtë sektor jetik të arsimit.