Mësimdhënësi përballë realitetit – Zëri i heshtur i arsimit shqiptar në Shkup

Shkruan: Adhurim Luta

Në një klasë të zakonshme në Shkup, aty ku zërat e nxënësve përzihen me zhurmën e qytetit dhe ku drita e mëngjesit depërton përmes dritareve të vjetra, çdo ditë fillon një betejë e heshtur. Është beteja ime si mësimdhënës me kohën, me lodhjen, me sistemin, por edhe me vetveten. Unë, mësimdhënës në Republikën e Maqedonisë së Veriut, nuk jam thjesht një emër në regjistër jam një njeri që mban mbi supe barrën e formimit të mendjeve të reja dhe shpresën për një shoqëri më të drejtë.

Çdo ditë në klasë është e ndryshme. Ka mëngjese kur nxënësit hyjnë plot energji, me pyetje, ide dhe buzëqeshje, dhe ka ditë kur lodhja, problemet familjare apo mungesa e motivimit i bëjnë të heshtur e të shpërqendruar. Në këto momente, unë nuk jam vetëm transmetues i dijes, por edhe dëgjues, këshilltar, shpeshherë edhe prind i dytë.

Përballem me realitete të ndryshme: nxënës me kushte të vështira ekonomike, fëmijë që vijnë në shkollë me barrë emocionale, të tjerë që luftojnë me vetëbesimin dhe frikën e dështimit. Brenda katër mureve të klasës, përpiqem të krijoj një ambient ku secili ndjehet i sigurt për të gabuar, për të pyetur dhe për të ëndërruar.

Nga jashtë, profesioni i mësimdhënësit shpesh shihet si i lehtë, por realiteti është shumë më kompleks. Pas çdo ore mësimi fshihen përgatitje të gjata, planifikime, korrigjime testesh dhe raportime administrative. Përveç këtyre, ekziston edhe një barrë e veçantë për ne mësuesit shqiptarë: tekstet historike që shpesh janë të njëanshme, të cunguar ose që nuk pasqyrojnë realisht historinë, kulturën dhe sakrificën e popullit shqiptar.

Shpesh ndodhem në dilemë se si t’ua shpjegoj nxënësve të vërtetën historike pa rënë në konflikt me tekstin zyrtar. Është e dhimbshme të shohësh që identiteti kombëtar, heronjtë dhe ngjarjet tona trajtohen sipërfaqësisht ose anashkalohen. Kjo krijon frustrim jo vetëm te mësimdhënësit, por edhe te nxënësit, të cilët kërkojnë të njohin rrënjët e tyre dhe të ndihen të respektuar në sistemin arsimor.

Lodhja fizike dhe emocionale shpesh grumbullohet në heshtje. Megjithatë, janë momentet e vogla që i japin kuptim gjithë kësaj sakrifice: një nxënës që pas shumë përpjekjesh arrin të kuptojë një koncept; një falënderim i sinqertë; një ish-nxënës që rikthehet për të treguar suksesin e tij. Këto janë çaste që më japin forcë të vazhdoj. Shkolla duhet të jetë tempull i dijes, por shpesh lufton me mungesën e investimeve dhe politikat e paqarta. Nxënësit janë potencial i madh, por kërkojnë udhëzim dhe modele të shëndosha. Prindërit, në disa raste, janë partnerë të shkëlqyer; në raste të tjera, mungesa e bashkëpunimit e vështirëson procesin edukativ.

Sistemi arsimor ka nevojë për më shumë respekt ndaj mësimdhënësit, paga dinjitoze, trajnime profesionale dhe tekste shkollore të drejta e gjithëpërfshirëse. Pa këtë, rrezikojmë të humbasim jo vetëm mësimdhënës të mirë, por edhe breza të tërë nxënësish. Unë nuk e shoh veten si hero, por si një punëtor të heshtur të dijes, që çdo ditë përpiqet të mbjellë farën e mendimit kritik, të ndershmërisë dhe të dashurisë për të mësuar. Sepse në fund, ne mësimdhënësit nuk ndërtojmë vetëm karriera, ne ndërtojmë njerëz.