Puna e diferencuar me nxënësit me vështirësi në të nxënë: Plan pune në Gjuhë Shqipe dhe Matematikë

Ornela Bazelli ndan me ne një material të vlefshëm mbi punën me nxënësit me vështirësi në të nxënë, duke paraqitur praktikën konkrete që ajo zhvillon me një nxënëse të klasës së tretë. Në shkrimin e saj mbi “Nxënësit me vështirësi në të nxënë dhe puna e diferencuar me ta”, ajo thekson rëndësinë e njohjes së nevojave individuale, përdorimin e metodave gjithëpërfshirëse dhe krijimin e një mjedisi mbështetës për nxënësit që përballen me sfida në lexim, shkrim dhe matematikë.

Më tej, në PDF-në që përcjellim, prezantohet një plan i detajuar i punës për periudhën e parë të vitit shkollor 2025-2026, për lëndët Gjuhë Shqipe dhe Matematikë, i cili shërben si udhëzues praktik për mësuesit që duan të zbatojnë punën e diferencuar dhe të monitorojnë progresin e nxënësve në mënyrë efektive. Ky material ofron strategji konkrete, ide për diferencim dhe mjete që ndihmojnë përfshirjen aktive të çdo nxënësi në procesin mësimor.

NXËNËSIT ME VËSHTIRËSI NË TË NXËNË DHE PUNA E DIFERENCUAR ME TA

Në klasën e tretë, dallimet individuale mes nxënësve bëhen më të dukshme, veçanërisht në fushat e leximit, shkrimit dhe matematikës. Disa nxënës përballen me vështirësi në të nxënë që ndikojnë në ritmin e përvetësimit të njohurive, por jo në potencialin e tyre për të pasur sukses. Ky leksion synon të pajisë mësuesin me njohuri teorike dhe praktike për të kuptuar këto vështirësi dhe për të zbatuar punën e diferencuar në mënyrë efektive dhe gjithëpërfshirëse.

Çfarë janë vështirësitë në të nxënë?

Vështirësitë në të nxënë janë pengesa që nxënësit hasin në përvetësimin e njohurive bazë, si lexim, shkrim, llogaritje, përqendrim dhe organizim. Në klasën e tretë, këto vështirësi shfaqen shpesh në:

• lexim të ngadaltë ose pa kuptim;
• shkrim me gabime të shpeshta drejtshkrimore;
• vështirësi në zgjidhjen e problemeve matematikore;
• mungesë përqendrimi dhe lodhje të shpejtë.

Është e rëndësishme të theksohet se këta nxënës nuk janë më pak të aftë, por kanë nevojë për metoda të ndryshme të të nxënit.

Parimet e arsimit gjithëpërfshirës

 Arsimi gjithëpërfshirës bazohet në parimin se çdo nxënës ka të drejtë të mësojë dhe të përfshihet aktivisht në klasë. Në këtë kuadër, mësuesi:

• respekton ritmin individual të nxënësit;
• krijon një mjedis të sigurt dhe mbështetës;
• shmang krahasimet dhe etiketimet;
• nxit bashkëpunimin dhe empatinë mes nxënësve.

Puna e diferencuar në klasën e tretë

  Puna e diferencuar është një qasje pedagogjike që përshtat mësimdhënien sipas nevojave të nxënësve.

1. Diferencimi sipas përmbajtjes. Nxënësve me vështirësi u ofrohen tekste më të shkurtra, ushtrime të strukturuara dhe materiale të mbështetura me figura.
2. Diferencimi sipas procesit. Mësimi zhvillohet përmes lojërave didaktike, punës në grupe të vogla, përdorimit të mjeteve konkrete dhe pamore.
3. Diferencimi sipas produktit.  Nxënësit mund të tregojnë njohuritë e tyre përmes përgjigjeve gojore, vizatimeve, posterëve apo punëve praktike.
4. Diferencimi sipas kohës.Nxënësve u jepet kohë shtesë për kryerjen e detyrave dhe vlerësimit.
5. Strategji konkrete për mësuesin:

• përdorimi i udhëzimeve të shkurtra dhe të qarta;
• ndarja e detyrave në hapa të vegjël;
• përsëritje e vazhdueshme dhe ushtrime të drejtuara;
• feedback pozitiv dhe motivues;
• përdorimi i teknologjisë dhe mjeteve digjitale.

Vlerësimi i nxënësve me vështirësi në të nxënë

Vlerësimi duhet të jetë kryesisht formativ dhe mbështetës. Ai realizohet përmes:

• vëzhgimit të përditshëm;
• portofolit të nxënësit;
• vetëvlerësimit të thjeshtë;
• komunikimit të vazhdueshëm me prindin.

Bashkëpunimi me prindërit dhe stafin mbështetës

Bashkëpunimi i mësuesit me prindërit, psikologun është thelbësor për përparimin e nxënësit. Prindi udhëzohet për ushtrime të thjeshta që mund të realizohen edhe në shtëpi.

Roli i klimës emocionale në klasë

Një mjedis pozitiv dhe mbështetës është thelbësor për nxënësit me vështirësi në të nxënë. Mësuesi duhet të:

• krijojë ndjenjë sigurie dhe pranimi;
• lavdërojë përpjekjen dhe jo vetëm rezultatin;
• shmangë krahasimet mes nxënësve;
• nxisë bashkëpunimin dhe ndihmën reciproke.

Përdorimi i teknologjisë në mbështetje të diferencimit

Mjetet digjitale ndihmojnë ndjeshëm nxënësit me vështirësi në të nxënë. Në klasën e tretë mund të përdoren:

• video të shkurtra edukative;
• lojëra mësimore interaktive;
• aplikacione për lexim dhe matematikë;
• tabela interaktive për ushtrime vizuale.

Teknologjia rrit motivimin dhe e bën procesin e të nxënit më tërheqës.

Monitorimi i përparimit të nxënësit

Monitorimi realizohet përmes:

• regjistrimit të arritjeve javore;
• portofolit individual;
• krahasimit të progresit të nxënësit me veten e tij, jo me të tjerët;
• takimeve periodike me prindërit.

Ky proces ndihmon në rishikimin dhe përshtatjen e strategjive mësimore.

Sfidat dhe zgjidhjet në punën me nxënësit me vështirësi

Sfidat më të shpeshta:

• mungesë përqendrimi;
• lodhje e shpejtë;
• vetëbesim i ulët.

Zgjidhjet pedagogjike:

• ndarje e detyrave në hapa të vegjël;
• pushime të shkurtra aktive;
• motivim i vazhdueshëm dhe feedback pozitiv.

Përfundim

Zbatimi i punës së diferencuar me nxënësit me vështirësi në të nxënë në klasën e tretë është një proces i vazhdueshëm që kërkon reflektim profesional, bashkëpunim dhe përkushtim. Përmes metodave gjithëpërfshirëse, mjedisit pozitiv dhe vlerësimit mbështetës, çdo nxënës ka mundësi të përparojë dhe të arrijë sukses sipas potencialit të tij.

PLANI I PUNЁS PЁR NXЁNЁS ME VЁSHTIRЁSI NЁ TЁ NXЁNЁ

© Portali Shkollor - Të gjitha të drejtat e rezervuara. Ndalohet kopjimi pa lejen tonë