DITA E LINDJES SË DA VINCIT

Jeta e Leonardo da Vinci, piktorit dhe skulptorit nga Firence

Si sot, më 15 prill 1452, u lind ndoshta gjeniu më i madh i të gjitha kohërave, Leonardo di Sir Piero da Vinci ose thjesht Leonardo da Vinci. Shikoni si përshkruhet ai në veprën "Jetët e piktorëve, skulptorëve dhe arkitektëve më të mëdhenj, 1568 Giorgio Vasari".

"Dhuratat më të rëndësishme shpesh bien nga energjitë qiellore në trupin e njeriut natyrshëm dhe nganjëherë në mënyrë të mbinatyrshme. Me bollëk gjendet në një trup vetëm kaq shumë bukuri, hir dhe virtyt, sa që kudo që të kthehet, çdo veprim i tij është aq hyjnor sa i lë të gjithë njerëzit e tjerë prapa dhe njihet qartë si një gjeni (siç është) që u dha bujarisht nga Zoti dhe nuk u pushtua nga arti njerëzor”.

Këtë panë njerëzit tek Leonardo da Vinci, tek i cili, përveç bukurisë së trupit, e cila kurrë nuk u lavdërua mjaftueshëm, ekzistonte hiri më i madh në çdo veprim të tij; dhe ishte aq shumë virtyti sa që atje ku shpirti kthehej te gjërat e vështira, i zgjidhte plotësisht me lehtësi.



Fuqia brenda tij kishte me bollëk dhe ishte bashkuar me shkathtësinë, dhe shpirti dhe guximi i tij ishin gjithnjë mbretëror dhe të lartë. Dhe fama e emrit të tij u rrit aq shumë, sa jo vetëm gjatë kohës së tij kishte prestigj, por edhe më shumë në ato të mëvonshme pas vdekjes së tij.


Leonardo, djali i Sir Pietro da Vinci, ishte me të vërtetë i mrekullueshëm dhe hyjnor dhe do të kishte përparuar shumë kur filloi të studionte, nëse nuk do të ishte aq i paqëndrueshëm.  Sepse i pëlqente të mësonte shumë gjëra dhe, sapo fillonte diçka, e linte.


Në pak muaj që u përfshi në aritmetikë, bëri një përparim të tillë sa që vazhdimisht i shtronte dyshime dhe vështirësi mësuesit të tij dhe shumë shpesh e ngatërronte. U mor dhe me muzikë, por menjëherë u kthye të mësonte të luante lirë, si dikush që nga natyra kishte shpirt të lartë, të rafinuar dhe me shoqërimin e saj këndonte hyjnisht pa ndonjë përgatitje.


Sidoqoftë, megjithëse merrej me kaq shumë gjëra të ndryshme, kurrë nuk hoqi dorë nga skicat dhe relievet, sepse ato shpalosnin imagjinatën e tij më shumë se gjithçka tjetër. Sapo Sir Pietro e pa këtë dhe mendoi për nivelin e këtij shpirti, mori disa nga skicat e tij një ditë dhe ia çoi Andrea del Verroçhio, i cili ishte mik i tij shumë i mirë, dhe e nxiti që t'i tregonte nëse Leonardo e meritonte të vazhdojë që të nxirrte ndonjë fitim.


Verroçhio u befasua kur pa fillimin e shkëlqyeshëm të Leonardos dhe e këshilloi Sir Pietro të ngulmonte, dhe rregulloi që Leonardo të shkonte në atelienë e Verroçhio, gjë që Leonardo e bëri me gëzim sesa me detyrim. Dhe jo vetëm që e ushtroi këtë profesion, por gjithçka që kishte të bënte me skicën.


Kur vdiq Gian Galeazzo, duka i Milanos, u pasua nga Louis Sforza në 1494 - Leonardo u dërgua në Milano me një ceremoni madhështore për të luajtur për Dukën, i cili u gëzua shumë me tingullin e lirës. Leonardo solli atë instrument, të cilin e kishte bërë ai vetë prej argjendi dhe i ngjante shumë formës së përkrenares së kalit, e cila ishte e çuditshme dhe e pazakontë, kështu që melodia kishte një përplasje më të madhe dhe një tingull më të ëmbël, dhe kështu i tejkaloi të gjithë muzikantët të cilët kishin shkuar për të luajtur.


Përveç kësaj, tha rimat më të mira duke improvizuar. Sapo duka dëgjoi mendimet e mrekullueshme të Leonardos, u apasionua me virtytet e tij dhe i kërkoi të pikturonte tryezën e shenjtërores, ku ishte Lindja, e cila u dërgua nga Duka te perandori.


Bëri gjithashtu "Darkën e Fundit" në Milano, murgjve të Shën Dominikut në Santa Maria del Grazie, një vepër e bukur dhe e mrekullueshme dhe vuri aq shumë mjeshtëri dhe bukuri në kokat e Apostujve sa e la atë të Krishtit të papërsosur, pasi nuk besonte se mund t'i jepte asaj hyjninë qiellore që kërkon imazhi i Krishtit. Në këtë vepër, e cila mbeti ashtu përgjithmonë, milanezët bënë homazh të madh, ashtu siç bënë të huajt pasi Leonardo kishte imagjinuar dhe arriti të shprehë atë dyshim që kishin Apostujt kur donin të dinin se kush do ta tradhtonte mësuesin e tyre.

Kjo është arsyeja pse duket në fytyrën e secilit dashuria, frika dhe zemërimi i tyre, ose ndoshta dhimbja, që nuk mund t'i kuptonin fjalët e Krishtit. Ky fakt nuk shkakton më pak befasi nga pranimi i të kundërtës së  kokëfortësisë, urrejtjes dhe tradhtisë ndaj Judës, pa pasur nevojë të theksohet se edhe pjesa më e vogël e veprës tregon kujdes të jashtëzakonshëm. Edhe mbulesa e tavolinës është krijuar aq mirë sa që pëlhura prej liri nuk mund të dukej më e vërtetë.


Thuhet se abati i atij vendi i bëri presion Leonardos të mbaronte punën, pasi i dukej e çuditshme të shikonte Leonardo të ulur gjysmën e ditës të zhytur në mendime dhe donte, ashtu si bëjnë kopshtarët, të mos e lëshonte kurrë penelin. Dhe sikur të mos mjaftonte kjo, u ankua te duka dhe shkaktoi një shqetësim të tillë, sa që duka u detyrua të thërrasë Leonardon dhe me diplomaci ta pyesë për punën, duke treguar me mirësjellje të madhe se e bëri këtë për shkak të këmbënguljes të abatit.


Leonardo, duke e ditur që mendja e princit ishte e mprehtë dhe e matur, qëndroi (gjë që kurrë nuk e kishte bërë me abatin) për të biseduar me dukën për një kohë të gjatë për këtë; i foli për artin dhe e bindi se gjenitë e mëdhenj arrijnë më shumë kur punojnë pak, sepse bisedojnë me trurin e tyre për risitë dhe formojnë ato ide perfekte të cilat më pas i shprehin me duar dhe riprodhojnë atë që mendja tashmë ka konceptuar.


Shtoi se kishte ende dy koka për të bërë, atë të Krishtit, për të cilin nuk donte të kërkonte një model tokësor dhe as nuk mund të imagjinonte se imagjinata mund të kapte këtë bukuri dhe hirin qiellor që do të ishte ai i mishërimit hyjnor.


Pastaj i mungonte koka e Judës, gjë që e bënte aq të zhytur në mendime, pasi nuk mendonte se mund të imagjinonte një figurë që shprehte fytyrën e një njeriu, i cili pasi mori kaq shumë ndere, kishte një shpirt aq të ashpër sa ishte i vendosur ta tradhtonte Zotin e tij dhe krijuesin e botës. Kështu që po kërkonte një model, por nëse në fund nuk mund të gjente ndonjë gjë më të mirë, ishte ai i abatit që ishte aq trysnues dhe i pa matur.


Çuditërisht, kjo e bëri dukën të qeshë dhe të thoshte se Leonardo kishte të drejtë. Dhe kështu, abati i varfër, i hutuar, u kufizua t'u bënte presion vetëm punëtorëve në kopsht dhe e la Leonardon të qetë. Artisti e përfundoi mirë kokën e Judës, e cila duket si një përshkrim i vërtetë i tradhtisë dhe çnjerëzimit. Koka e Krishtit mbeti, siç thamë, e papërsosur.

Historia e filozofisë - Umberto Eco, Riçardo Fedriga- Ngjarje Botërore



Më poshtë renditen 10 kryeveprat e tij të artit më të famshme.

10. Portret i Ginerva de Benci - Në pronësi të Galerisë Kombëtare të Artit në Uashington DC.

9. Zonja me një Ermine - Konsiderohet si një nga portretet më të rëndësishme të Evropës të të gjitha kohërave, besohet se subjekti është Cecilia Gallerani, zonja e Dukës së fuqishëm të Milanos, Lodovico Sforza, mbrojtës i vetëm i Leonardos.

8. Virgjëresha dhe Fëmija me Shën Anën - Gjendet në galerinë e famshme franceze të Luvrit në Francë. Virgjëresha dhe Fëmija me Shën Anën u pikturua në vitin 1510.

7. Shën Gjon Pagëzori - Pikturuar midis viteve 1513 dhe 1516, shumë ekspertë janë të bindur se kjo ishte në të vërtetë piktura përfundimtare e Leonardos.

6. Madona e Karafilit - Virgjëresha Mari ishte dhe ende mbetet një person me rëndësi të jashtëzakonshme për të krishterët.

5. Virgjëresha e shkëmbinjve - Luvër - Ka dy versione të Virgjëreshës së Shkëmbinjve që gjenden në Evropë, një në Paris, tjetra në Londër.

4. Pagëzimi i Krishtit - Leonardo shkëlqeu në pikturat fetare, veçanërisht ato që ilustronin skena nga Dhiata e Re.

3. Adhurimi i magjistarëve - Leonardo u ngarkua për të pikturuar adhurimin për altarin në vitin 1480 në manastirin e San Donato pranë Firences. Ai u vendos 30 muaj për të përfunduar punën, por ai kurrë nuk e përfundoi atë.

2. Darka e Fundit - Darka e Fundit është një nga pikturat më të famshme në të gjithë historinë e artit.

1. Mona Lisa (La Gioconda) - Për shekuj, adhuruesit e artit janë hipnotizuar nga pyetjet rreth gjendjes mendore të subjektit. Debate dhe studime të panumërta kanë krijuar një mori të tërë të teorive konkurruese në lidhje me kuptimin e pjesës. Çfarë mendoni për Mona Lisa?

©Portali Shkollor- Të gjitha të drejtat e rezervuara. Ndalohet kopjimi pa lejen tonë.    

189 Lexime
3 javë më parë