Kur mësuesia hesht, një klasë bosh flet më shumë se çdo statistikë

Pas dyzet vitesh në klasë, karriera ime u mbyll me një fjali të vetme, thënë nga një fëmijë gjashtëvjeçar:

— “Babi thotë që njerëz si ti janë të vjetruar.”

Nuk e tha me keqdashje. As për shaka. Zëri i tij ishte krejt i qetë, si dikush që parashikon motin.

— “Nuk ke as TikTok,” shtoi më pas.

Unë quhem Eleanor Vance dhe sot pastrova për herë të fundit klasën time të kopshtit.

Kur fillova të jap mësim, në fillim të viteve ’80, mësuesia ishte një thirrje. Nuk e bënim për pagën, por sepse kishte diçka të shenjtë në formimin e mendjeve të vogla. Prindërit sillnin biskota shtëpie në mbledhje. Fëmijët vizatonin zemra me ngjyra. Dhe ai çast magjik, kur një fëmijë lexonte për herë të parë një fjali të plotë, vlente më shumë se çdo shpërblim.

Me kalimin e viteve, gjithçka ndryshoi. Gëzimi u tret dhe u zëvendësua nga letra, statistika dhe një lodhje e pashpjegueshme. Bota pushoi së më parë mësuese si udhërrëfyese dhe filloi të më trajtonte si një punonjëse shërbimi, pa të drejtë as të mbyllte telefonin.

Më parë mbrëmjet i kaloja duke prerë yje prej letre dhe duke varur vizatime në mur. Tani i kaloja duke plotësuar raporte për “sjellje problematike” në një aplikacion shkolle. Sepse sot, nuk të mbron më mirësia, por dokumentimi.

Një herë u qortova para nxënësve të mi. Një nënë e transmetoi skenën drejtpërdrejt në Facebook, ndërsa djali i saj qeshte pas telefonit. Unë heshta. Më vonë drejtori më tha me ton këshillues:

— “Duhet të jesh më fleksibël me prindërit modernë.”

Edhe fëmijët kanë ndryshuar. Jo nga faji i tyre. Vijnë të lodhur, të mbingarkuar, me duar që mbajnë më shumë tableta se lodra. Disa nuk dinë të mbajnë lapsin. Të tjerë nuk dinë të presin radhën apo të ndajnë me shokët. Dhe prapë, nga ne pritet t’i rregullojmë të gjithë, njëzet e pesë njëherësh, me një buxhet që nuk mjafton as për ngjitëse letre.

Këndi im i leximit, me jastëkë dhe rreze dielli, u zëvendësua nga tabela statistikash dhe objektiva të matshëm. Një drejtor i ri më tha një ditë:

— “Bëhu më pak fëminore, Eleanor. Na duhen rezultate.”

Sikur ngrohtësia njerëzore të ishte bërë një gabim profesional.

Dhe prapë, unë qëndrova. Për mrekullitë e vogla.

Për fëmijën e turpshëm që më pëshpëriti: “Je si gjyshja ime.”

Për letrën ku shkruhej: “Me ty ndihem i sigurt.”

Për djalin që ngriti kokën dhe tha me dritë në sy: “E lexova gjithë faqen!”

Këto ishin jeta ime.

Por vitet e fundit thyen diçka brenda meje. Dhuna hyri në korridore. Mësuesit iknin në mes të vitit. Plotësonim më shumë raporte krize sesa plane mësimore. Në sallën e mësuesve nuk kishte më të qeshura, vetëm heshtje.

Kështu, sot, e mbylla klasën time për herë të fundit. Teksa hiqja disa vizatime të zbehura, gjeta një kuti me kartolina nga klasa e vitit 1998. Njëra thoshte:

“Faleminderit që më deshe edhe kur ishte e vështirë të më duaje.” Aty u thye gjithçka.

Nuk pati festë lamtumire. As tortë. As fjalim. Drejtori i ri, aq i ri sa mund të kishte qenë nxënësi im, ma shtrëngoi dorën pa i hequr sytë nga telefoni. Më quajti “zonjë”.

Lashë pas karrigen lëkundëse, kutinë me ngjitëse, katër dekada histori. Mora vetëm kujtimet: përqafimet, të qeshurat, besimin në sytë e fëmijëve që më thërrisnin “mësuese”.

Mund të dixhitalizoni programet, të standardizoni testet, të zëvendësoni shkumësin me tabletë, por mirësia nuk programohet dot.

Nëse njeh një mësues, të djeshëm apo të sotëm, falënderoje.

Jo me dhurata, por me fjalë, me mirëkuptim, me respekt.

Sepse në një sistem që harron, mësuesit janë ata që vazhdojnë të mbajnë mend fëmijët e tyre.