Dita e Poezisë, rekomandime titujsh nga ALBAS

Poezia është një nga format më sublime të artit letrar, dhe Dita Botërore e Poezisë, 21 Marsi, është një rast i shkëlqyer për të zbuluar ose ripërjetuar vargjet që emocionojnë, frymëzojnë dhe nxisin reflektim. Shtëpia Botuese Albas sjell disa nga botimet e saj me poezi nga autorë të huaj dhe shqiptarë, të cilët mund të jenë shoqëruesit idealë të kësaj dite të veçantë.

*Për fëmijët dhe lexuesit e vegjël

"Triumfi i zeros" – Gianni Rodari. Një poezi për fëmijë që tregon se çdo njeri, edhe ai që duket i parëndësishëm, ka vlera të brendshme; me rimat e gjalla dhe ilustrimet e bukura, nxënësit mësojnë të shohin botën nga këndvështrime të ndryshme dhe të shprehin imagjinatën e tyre artistike.

"Mbret do bëhem me patjetër" – Natasha Shuteriqi Poroçani. Një libër poetik për fëmijë që tregon aventurat e Aleksandrit, personazhit të njohur nga Bëmat e Estes dhe Kokosë; përmes poezive të gjalla dhe ngjyrave të imagjinatës, fëmijët zbulojnë botën e dëshirave, kreativitetin dhe gëzimin e të rriturit me fantazi.

"Pato dhe Kravato" – Piro dhe Kora Bakallbashi. Një libër poetik për fëmijë që prezanton specie të rrezikuara në Shqipëri; i krijuar si një projekt familjar me vargje, vizatime dhe thënie të personazheve të dashur, ai frymëzon lexuesit e vegjël të shkruajnë dhe të kujdesen për botën natyrore dhe gjërat e vyera që rrezikojnë të zhduken.

"Epidamn – Legjenda e Durrësit" – Epidamn Moikom Zeqo. Një trillim historik në vargje që tregon themelimin e qytetit-kala të Epidamnit dhe qytet-portit Dyrrakion; përmes legjendave të hershme dhe rrëfimeve të Moikom Zeqos, fëmijët e rritur dhe të rinjtë nisin udhëtimin në historinë dhe mitologjinë e Durrësit.

"Stinët e motmotit" – Luigj Gurakuqi. Një përmbledhje e vjershave dhe prozave për fëmijë, ku rikujtohet figura e Gurakuqit si luftëtar dhe poet; përmes përshkrimeve të natyrës, stinëve dhe këshillave për nxënësit, fëmijët mësojnë dashurinë për dijen dhe respektin ndaj të rriturve.

"Zemra fluturake" – Naim Frashëri. Vjersha të përzgjedhura nga Pandeli Koçi që prezantojnë rilindësin e dashur për Atdheun; fëmijët nxisin dashurinë për shkollën, dijen dhe vlerat e të mëdhenjve përmes poezive të njohura që i kanë dëgjuar që të vegjël.

"Fillo me gëzue" – Ndre Mjeda. Një koleksion i veprave për fëmijë nga një nga poetët më të rëndësishëm të Rilindjes Kombëtare, që ruan kujtesën e traditës dhe frymëzon dashurinë për poezinë dhe mësimin tek të vegjlit.

*Për lexuesit e rritur

Poezi të huaja të përkthyera në shqip:

"Epitaf" – Janis Ricos. Një cikël poetik që sjell thellësinë e ndjenjave dhe pasqyrimin e dhimbjes së humbjes së njeriut të dashur, shkruar nga një prej zërave më të fuqishëm të poezisë greke bashkëkohore.

"Safo". Një përmbledhje e poezive të Safos, poeteshës së lashtë greke, e njohur për vargjet e saj lirike të ndjera, të cilat evokojnë dashurinë, bukurinë dhe ndjenjat universale njerëzore.

"Kënga e këngëve të Solomonit". Një nga tekstet poetike më të vjetra dhe më të fuqishme, i cili sjell një himn ndaj dashurisë dhe bashkimit shpirtëror.

"Gitanjali" – Rabindranath Tagore. Poezitë e thella dhe meditative të fituesit të çmimit Nobel, që reflektojnë mbi shpirtin, jetën dhe natyrën hyjnore.

"Libri i dashurisë" – Rumi dhe “Lirika të zgjedhura” - Rumi i ndaluar. Një përmbledhje e poezive më të bukura të Rumit, që shprehin fuqinë e dashurisë hyjnore dhe njëshmërinë e shpirtit me universin.

"Profeti & meditime poetike" – Kahlil Gibran. Një nga veprat më të njohura të Gibranit, që sjell urtësi dhe mesazhe frymëzuese mbi jetën dhe dashurinë.

"Lulet e së keqes" – Charles Baudelaire. Një kryevepër e simbolizmit, me poezi që eksplorojnë bukurinë dhe të keqen në të njëjtën kohë.

"Xhim Morrison: Ky është fundi". Një përmbledhje e poezive të liderit të The Doors, që shprehin rebelizmin dhe mistikën e tij letrare.

"Apokalipsi i Kasandrës" - Dimitris Dimitriadis: Drama që shqyrton parashikimin dhe pasigurinë e të ardhmes përmes figurës mitologjike të Kasandrës.

"Dashuria, hyjnorja, krijimi": Fokusohet në lidhjen mes dashurisë dhe procesit krijues në art dhe filozofi.

"E bardha pa të bardhë" - Laure Cambau: Një reflektim mbi identitetin dhe kuptimin e ngjyrave si simbole kulturore.

"Re me pantallona" – Vladimir Majakovski. Një koleksion poezie që sfidon formën dhe gjuhën tradicionale; me vargje të çara dhe të thyer, Majakovski shpreh pasionin dhe tensionin e kohës, duke nxitur lexuesit të mendojnë thellë mbi botën dhe fuqinë e fjalës.

Poezi nga autorë shqiptarë:

"100 lirikat" – Frederik Rreshpja. Një përmbledhje e poezive të një prej poetëve më të ndjerë dhe melankolikë të letrave shqipe.

"Lahuta e Malcis" – Gjergj Fishta. Një nga veprat epike më të rëndësishme të letërsisë shqiptare.

“Lejania” – Petro Marko. Përmbledh poezi dhe prozë poetike me frymë humaniste, që rrëfejnë kujtesën e luftës së Spanjës dhe një histori dashurie që lind mes sakrificës, idealit dhe etjes për jetën.

"Ëndrratar"– Petro Marko. Sjell poezi me frymë të lirë dhe sfiduese për kohën, duke rikthyer zërin poetik të Petro Markos dhe dëshmuar fuqinë e fjalës së tij përballë censurës.

"Kënga e Turmës" – Rita Petro. Poezi që reflektojnë mbi shoqërinë dhe njeriun.

"Vrima" – Rita Petro. Poezi provokuese dhe introspektive.

Poema e mungesës – Rita Petro poezi filozofike dhe reflektuese, që trajtojnë vetminë njerëzore, boshllëkun shpirtëror dhe kontrastet e jetës mes fuqisë, kohës dhe ekzistencës.

"Antologjia e poezisë së A Dangerous Method" – Rita Petro. Poezi që eksperimentojnë me formën dhe kuptimin.

"Dormanci – Ditari intim i pandemisë" – Mimoza Ahmeti. Poezi që reflektojnë mbi periudhën e pandemisë.

"Mall bulevardi" – Pandi Laço. Një përmbledhje poezie që kombinon nostalgjinë dhe humorin, duke pasqyruar qytetin e lindjes dhe kohën e shkuar; me nota të ëmbla dhe të hidhura, Pandi Laço shpreh mallin për qytetin dhe ndryshimet e tij, duke prekur zemrat e lexuesve me çdo varg.

"Këngët e Sibilave" - Pjetër Bogdani: Një vepër e thellë filozofike dhe teologjike, ku Bogdani bashkon mitologjinë dhe religjionin për të trajtuar çështje ekzistenciale dhe shpirtërore.

"Antologji e Festivalit të Poezisë së Pabotueme": Një përmbledhje e poezive të pabotuara nga poetët shqiptarë që kanë marrë pjesë në festivalet e poezisë, duke nxjerrë në pah kreativitetin dhe diversitetin e zërave të rinj.

"Vepra e plotë poetike" - Vasko Popa: Një koleksion i plotë i poezisë së Vasko Popës, i njohur për simbolizmin e tij të thellë dhe përdorimin e mitologjisë dhe legjendave për të krijuar pasazhe poetike të fuqishme.

"Tapeti im i kuq" - Maks Velo: Një reflektim mbi jetën dhe artin, ku Maks Velo shprehet përmes një stili të thellë dhe shumënënshtrues, duke sjellë momente dhe përjetime personale.

"Arti i poezisë" – Gazmend Krasniqi dhe Vjollca Osja: Një studim mbi natyrën dhe mekanizmat e poezisë, që shqyrton rolin e poezisë si art dhe si mjet për të shprehur emocionet dhe idetë.

"Grimca" – Kristi Thanasi: Një koleksion poetik i mbushur me metafora dhe imazhe të fuqishme, që trajton realitete të jetës dhe ndërgjegjes.

"Një histori ngritur mbi imazhe të prera" – Adrian Zalla: Një vepër eksperimentale që përdor imazhe të prera për të ndërtuar një narrativë mbi përjetimet dhe identitetin.

"Të mjaftueshmëve me gjëra të vogla" – Meti Disha: Një poezi që nënvizon rëndësinë e detajeve të vogla në jetën e përditshme dhe në kërkimin e kuptimit të thellë.

"Tytnia" – Enxhi Naum. Një zë i ri në poezi me ndjeshmëri të veçantë.

“Ëndrra e një dallge” – Altea Alushi. Në vargjet e librit “Ëndrra e një dallge”, poezia dhe fragmenti notojnë në ujërat mes reales dhe surreales. Dashurisë dhe vetmisë. Natyra merr formën e njeriut dhe njeriu merr formën e zotit.

“A e ke vënë re?” – Erida Gjini. "A e ke vënë re?" – Erida Gjini. Vëllimi i parë poetik në gjuhën shqipe i autores me përvojë ndërkombëtare, ku përmes vargjeve delikate dhe reflektuese, Erida Gjini eksploron lumturinë, vetëdijen dhe bukurinë e përkohshme të jetës, duke i ftuar lexuesit të ndalojnë dhe të vëzhgojnë botën rreth tyre.

Këto vepra mund të gjenden në libraritë Albas dhe online në faqen zyrtare. Le të festojmë fuqinë e poezisë!