Edlira Hani: Të edukosh qytetarë, jo vetëm nxënës - sfida e mësuesit sot

Nga Edlira HANI, Drejtor Didaktik, American British STEM Academy, Tiranë

Në shkollën bashkëkohore, formimi i qytetarit të së ardhmes nuk është rezultat i një lënde të veçantë, por i një procesi të vazhdueshëm edukativ që zhvillohet çdo ditë brenda klasës. Përvoja ime 36-vjeçare në arsim më ka treguar se mënyra se si menaxhohet klasa, si ndërtohen marrëdhëniet dhe si krijohet klima mësimore, ka një ndikim të drejtpërdrejtë dhe afatgjatë në formimin e vlerave qytetare te nxënësit.

Menaxhimi i klasës nuk nënkupton kontroll apo autoritet formal, por ndërtimin e një mjedisi të qëndrueshëm, të drejtë dhe gjithëpërfshirës, ku respektohen rregullat, dëgjohet mendimi ndryshe dhe nxitet përgjegjshmëria personale. Gjatë viteve të punës në klasë kam vërejtur se në mjedise ku nxënësit ndihen të sigurt emocionalisht dhe të vlerësuar, zhvillohet mirëqenia e tyre, e cila është parakusht për të nxënit e suksesshëm dhe për formimin e qytetarit aktiv. Nxënësit që rriten në një klimë respekti dhe drejtësie mësojnë natyrshëm të bashkëjetojnë, të bashkëpunojnë dhe të marrin përgjegjësi për veprimet e tyre.

Qasjet bashkëkohore të mësimdhënies, përfshirë STEM-in, e forcojnë më tej këtë proces formues. Përmes punës në grup, zgjidhjes së problemeve dhe projekteve praktike, nxënësit nuk përvetësojnë vetëm koncepte shkencore, por zhvillojnë aftësi thelbësore për jetën, si bashkëpunimi, komunikimi efektiv, mendimi kritik dhe aftësia për të marrë vendime të informuara. Këto kompetenca ndërtohen gradualisht brenda klasës, nën udhëheqjen e mësuesit, dhe përbëjnë bazën e qytetarisë aktive dhe të përgjegjshme.

Formimi qytetar nuk mund të jetë i plotë pa bashkëpunimin e qëndrueshëm mes mësuesit, prindit dhe shkollës. Përvoja më ka bërë të kuptoj se kur këta aktorë ecin në të njëjtin drejtim dhe ndajnë të njëjtin vizion edukativ, nxënësi përfiton një ndjenjë koherence, sigurie dhe besimi. Prindi që bashkëpunon me mësuesin dhe shkolla që krijon ura komunikimi të hapura dhe transparente, forcojnë ndikimin edukativ të klasës dhe ndihmojnë nxënësin të ndërtojë një identitet të qëndrueshëm qytetar.

Përvoja e gjatë në arsim tregon gjithashtu se mësuesi është shpesh figura e parë që i mëson nxënësit kuptimin e drejtësisë, përgjegjësisë dhe respektit për tjetrin. Çdo situatë e përditshme në klasë, çdo vendim pedagogjik dhe çdo komunikim me nxënësit përbën një moment edukimi qytetar. Pikërisht në këto ndërveprime të vogla, por të vazhdueshme, formohen bindjet dhe qëndrimet që shoqërojnë nxënësin gjatë gjithë jetës.

Në këtë kuptim, mësuesi mbetet figura qendrore që lidh menaxhimin e klasës, mirëqenien e nxënësve dhe formimin e vlerave qytetare. Bindja ime është se qytetari i së ardhmes formohet përmes praktikës së përditshme edukative, aty ku dija, vlerat dhe marrëdhëniet njerëzore ndërthuren në mënyrë të natyrshme, të qëndrueshme dhe me përgjegjësi të lartë profesionale.