Lamtumirë Prof.Dr. Selman Sheme, një jetë përkushtuar shkencës dhe çështjes çame

Profesor doktor Selman Sheme, një figurë e vyer e gjeografisë shqiptare dhe një zë i fuqishëm për çështjen çame, është ndarë nga jeta në moshën 79-vjeçare. Me një karrierë të spikatur akademike dhe kontribute të shumta shkencore, ai ka lënë gjurmë të pashlyeshme në studimin e gjeografisë dhe historisë shqiptare.

Lindur më 24 shtator 1945 në Lushnjë, në një familje me origjinë nga Çamëria, Prof. Sheme u diplomua në degën Histori-Gjeografi në Universitetin e Tiranës me rezultate të shkëlqyera. Ai nisi karrierën si pedagog në Institutin e Lartë Pedagogjik të Shkodrës (sot Universiteti "Luigj Gurakuqi"), ku shërbeu për rreth 20 vjet. Në mesin e viteve 1990, ai u bë pjesë e Departamentit të Gjeografisë në Fakultetin e Historisë dhe Filologjisë të Universitetit të Tiranës, ku dha kontributin e tij të çmuar deri në daljen në pension. Gjithashtu, nga viti 1997 deri në 2005, ai dha mësim edhe në Universitetin e Tetovës, duke ndihmuar në formimin e brezave të rinj të studiuesve të gjeografisë.

Bashkëpunimi me Albas-in dhe veprat kryesore

Profesor doktor Selman Sheme ka lënë pas një trashëgimi të pasur akademike dhe botime të shumta, duke dhënë ndihmesën e tij në fushën e gjeografisë dhe historisë shqiptare. 

Një pjesë e rëndësishme e kontributit të tij shkencor u realizua në bashkëpunim me Shtëpinë Botuese Albas. Ai ishte autor dhe bashkautor i disa teksteve shkollore të rëndësishme për nxënësit dhe studentët shqiptarë, si tekstet shkollore “Gjeografia 11” dhe “Gjeografia 12” për Shqipërën dhe Kosovën; “Parqet Kombëtare të Shqipërisë”, ku ka shërbyer si redaktor shkencor; “Atlas gjeografik”, gjithashtu me rolin e redaktorit shkencor; “Vendbanimet në hapësirën historike shqiptare të Çamërisë: tabloja fizike-hapësinore, demografike e funksionale”, një leksikon i detajuar mbi Çamërinë.

Po ashtu, vepra e tij monumentale "Çamëria: Vështrim gjeopopullativ dhe etnokulturor" u botua nga Albas, duke sjellë një analizë të thelluar mbi historinë, kulturën dhe strukturën demografike të kësaj treve.

Në këtë botim prej 372 faqesh, libri është i ndarë në disa kapituj kryesorë që mbulojnë aspektet historike, sociale dhe demografike të rajonit të Çamërisë. 

Ky studim është i një rëndësie të madhe për studiuesit e historisë dhe etnologjisë shqiptare, sepse ndihmon në dokumentimin e kulturës çame dhe të ndarjeve të ndryshme territoriale dhe identitare në rajonin e Çamërisë. Duke hedhur dritë mbi zhvendosjet dhe asimilimin e popullsisë çame dhe duke mbështetur të dhënat në hulumtime të burimeve arkivore dhe intervista, autori përpiqet të ruajë kujtesën dhe identitetin e çamëve, duke ofruar një bazë për të kuptuar më mirë çështjen çame në kontekstin më të gjerë të Ballkanit.

Libri përfshin një bibliografi të zgjeruar, e cila shtrihet nga faqja 364 deri në faqen 371, ku autori ka përmbledhur literaturën dhe burimet kryesore që kanë ndihmuar në këtë studim të gjithanshëm. Bibliografia e pasur ndihmon lexuesit dhe studiuesit për të zgjeruar njohuritë mbi Çamërinë dhe për të eksploruar më tej në këtë fushë kërkimore.

Ky libër është një burim i rëndësishëm për ata që kërkojnë të kuptojnë historinë dhe identitetin kulturor të Çamërisë dhe çështjet e saj gjeopolitike dhe sociale, të lidhura ngushtë me historinë e shqiptarëve në rajon.

Një studiues me formim të gjerë

Prof. Sheme kishte një formim poliedrik dhe një erudicion të thellë në fushat e gjeografisë, historisë, demografisë dhe gjeopolitikës. Ai ishte autor i 19 monografive dhe dhjetëra artikujve shkencorë, të botuar në revista kombëtare dhe ndërkombëtare.

Studimet e tij përshijnë tema të rëndësishme si:

• Arkitektura urbane e Çamërisë në fillim të shekullit XX
• Trojet shqiptare në hartat etno-gjeografike të shekullit XIX
• Identiteti etnik dhe struktura demografike e trojeve shqiptare në prag të Pavarësisë

Një zë i fuqishëm për Çamërinë

Përveç punës së tij akademike, Prof. Sheme ishte një aktivist i palodhur për çështjen çame. Ai konsiderohej një ndër zërave më të fuqishëm në mbrojtje të identitetit dhe të drejtave të komunitetit çam, duke sjellë në vëmendje historinë e dhimbshme të kësaj treve. Ai ka kontribuar në organizimin e konferencave shkencore dhe ka qënë pjesë e një sërë studimesh që ndriçojnë historinë e popullsisë çame dhe trajektoren e saj në kohë.

Ndarja nga jeta e Profesor Selman Shemes është një humbje e madhe për komunitetin akademik dhe atë çam. Megjithatë, trashëgimia e tij shkencore dhe patriotike do të mbetet një burim frymëzimi për brezat e ardhshëm, duke lënë pas vepra që do të vijojnë të ndriçojnë historinë dhe gjeografinë shqiptare. Puna e tij e palodhur, studimet e thelluara dhe angazhimi i tij i pashoq për çështjen kombëtare janë një testament i vërtytshëm që mbetet për të gjithë ata që e çmojnë dije dhe atdhedashuri.

© Portali Shkollor - Të gjitha të drejtat e rezervuara. Ndalohet kopjimi pa lejen tonë.