Rritja e imunitetit

Mjeku Ilir Allkja: Roli i ushqyerjes në funksionin e sistemit imunitar dhe sëmundjen COVID-19

Në kushtet kur akoma nuk ka një antiviral specifik kundër koronavirusit dhe kur vaksina ende nuk po bëhet në popullatë, mjeku Ilir Allkja jep disa këshilla të përgjithshme rreth mënyrës së ushqyerjes që duhen marrë në konsideratë nga personat e prekur nga COVID-19.

Ndikimi i të ushqyerit në sistemin imunitar është raportuar gjerësisht, dhe kjo është e vërtetuar prej dekadash tashmë.


Përveç kësaj, kohët e fundit, studimet gjithashtu kanë theksuar ndikimin mënyrës së ushqyerjes, marrjen e lëndëve ushqyese të veçanta në COVID-19. Sidoqoftë, për shkak se është sëmundje e re, informacioni në lidhje me efektet e disa lëndëve ushqyese është i pakët. 


Unë po listoj themelorët:


Proteinat

Mungesa e tyre është e lidhur me funksionin e dëmtuar të sistemit imunitar, sasia e imunoglobulinave funksionale dhe indit limfoid. Përveç sasisë, cilësia e proteinave është gjithashtu një faktor i rëndësishëm në lidhje me marrëdhëniet e këtij makronutrienti me sistemin imunitar. Në këtë linjë, është theksuar se duke përfshirë proteina me vlera të larta biologjike, siç janë ato të pranishme në vezë, mish pa dhjamë, peshk dhe qumësht. Këto proteina përmbajnë të gjitha aminoacidet thelbësore dhe ushtrojnë një efekt anti-inflamator. Përveç kësaj, disa aminoacide, të tilla si arginina dhe glutamina janë të njohur për aftësinë e tyre për të moduluar sistemin imunitar.


Yndyrat 

Midis yndyrnave, acidet yndyrore omega-3 acid eicosapentaenoic (EPA) dhe acid dokosaheksaenoik(DHA) mund të inaktivizojë viruset e mbështjella duke moduluar kushtet optimale të viruseve per replikim. Nga ana tjetër, EPA dhe DHA pengojnë enzimat ciklooksigjenaza (COX) dhe, kështu, mund të ndihmojnë në shtypjen e prodhimit të prostaglandinës (pro-inflamatore).  Për më tepër, ato janë në mënyrë enzimatike, e konvertuar në ndërmjetësues (SPM), të tilla si protektinat, rezolucionet dhe maresinat, duke lehtësuar pezmatimin e indeve. Sipas këtyre efekteve, plotësimi me DHA dhe EPA mund të jetë i dobishëm për të zvogëlojnë ashpërsinë dhe/ose përmirësojnë shërimin e pacientëve me COVID-19. 

Nga ana tjetër, lipidet polare, të tilla si fosfolipidet, glikolipidet ose sfingolipidet (gjithashtu të pranishme në burimet ushqimore të Omega 3, acidet yndyrore, të tilla si peshku dhe vajrat e peshkut) kanë aftësinë të bllokojnë gjithashtu faktorin aktivizues të trombociteve (PAF) si receptori i tij, duke ushtruar efekte anti-inflamatore që mund të jenë të dobishme në COVID-19. Për më tepër, ajo është përshkruar që këto specie lipidesh gjithashtu mund të rregullojnë enzimat e përfshira në biosintezen e PAF. Bllokimi i aktivizimit te trombociteve mund të jetë gjithashtu i dobishëm për të parandaluar ndërlikimet trombotike të shoqëruara në sëmundjen e COVID-19 .


Karbohidratet

Karbohidratet dhe fibrat dietike gjithashtu janë raportuar të kenë lidhje me funksionin e sistemit imunitar. Sa i përket karbohidrateve, konsumi i atyre me indekse më të larta glicemike (karbohidratet e përpunuara) mund të rezultojë në mbingarkesë mitokondriale dhe sintezë te radikale të lira.

Në të vërtetë, nivelet në rritje të qarkullimit të citokinave inflamatore të tilla si proteina reaktive C (CRP), faktori tumoral i alfa nekrozës (TNF-α) dhe interleukin-6 (IL-6) janë raportuar me konsumin e Karbohidrateve të përpunuara. Për shkak të statusit të lartpërmendur inflamator që zakonisht ndodh në infeksione të frymëmarrjes si COVID-19, duke kufizuar konsumin e ushqimeve të pasura me këto karbohidrate është e këshillueshme.


Në lidhje me fibrat, rëndësia e tyre për një funksionim korrekt metabolik është raportuar gjerësisht.

Disa studime kanë zbuluar se një marrje adekuate e fibrave (25-35 g / ditë) mund të ndihmojë në uljen e të dyjave, inflamacion sistemik dhe atë të zorrës. Në të vërtetë, konsumi i ushqimeve që janë burim i fibrave ka rezultuar me nivele më të ulëta të citokinave inflamatore (CRP, TNF-α dhe IL-6), si dhe nivele të rritura të acideve yndyrore me zinxhir të shkurtër (SCFA) . Në këtë drejtim, është përshkruar se SCFA të ndryshme (acetati, propionati dhe butirati) kanë një efekt të drejtpërdrejtë anti-inflamator duke penguar lirimin e molekulave pro-inflamatore dhe duke zvogëluar shpërthimin e faktorit nuklear kB (NF-kB). Për më tepër, SCFA gjithashtu luan një rol të rëndësishëm në mirëmbajtjen e një mikroflore adekuate të zorrës duke rritur diversitetin, si dhe rritjen e pranisë së baktereve specifike të lidhura me shëndetin. Përveç kësaj, mikroflora e zorrës, mikroflora nazofaringeale, gjithashtu mund të përfshihen në infeksione të frymëmarrjes.


Duke marrë parasysh që COVID-19 është virus i rrugëve të frymëmarrjes, por shpesh intereson edhe sistemin gastrointestinale, duket e besueshme që mund të ndodhë dëmtim i mikroflorës në zorrë. Ruajtja dhe forcimi mikroflorës mund të rezultojë në një status të përmirësuar inflamator.



Përshtati mjeku Ilir Allkja



Publikim N. Allkja Biçaku 

©Portali Shkollor- Të gjitha të drejtat e rezervuara. Ndalohet kopjimi pa lejen tonë.


711 Lexime
2 javë më parë