Emirjana Fili: Kush po e gjykon shkollën, kur shoqëria ka harruar të dëgjojë mësuesin?

Prej vitesh, mësuesit u janë përshtatur reformave, metodave të reja, teknologjisë, platformave dhe dokumentacionit. Kanë marrë përsipër gjithnjë e më shumë detyra. Por edukimi nuk matet me numrin e dokumenteve të plotësuara dhe as cilësia e shkollës nuk garantohet vetëm nga digjitalizimi. Mësuesi ka nevojë edhe për besim, autonomi profesionale dhe autoritetin që i lejon të bëjë punën e tij me përgjegjësi.

Nga Emirjana Fili 

Kur të rinjtë dalin në rrugë dhe protestojnë, është e natyrshme të pyesim se çfarë po ndodh me ta. Por unë, si mësuese, do të shtroja edhe një pyetje tjetër: çfarë po ndodh me shoqërinë tonë, kur për çdo problem kërkojmë një fajtor, por rrallëherë pranojmë përgjegjësinë tonë?

Pse protestojnë të rinjtë në Evropë? Pse protestojnë në Shqipëri? Rrethanat nuk janë të njëjta, por në thelb ka një kërkesë që i bashkon: duan të dëgjohen, të kenë mundësi dhe të besojnë se zëri i tyre mund të sjellë ndryshim. Në Shqipëri, kësaj kërkese i shtohet edhe zhgënjimi nga institucionet dhe mungesa e besimit se gjërat mund të ndryshojnë.

Protesta është e drejtë. Të rinjtë kanë të drejtë të kundërshtojnë dhe të kërkojnë llogari. Por edhe shoqëria ka detyrimin t'i dëgjojë, policia të ruajë qetësinë dhe institucionet të përgjigjen me përgjegjësi. Dhuna nuk duhet të jetë as gjuha e protestës, as përgjigjja ndaj saj.

Në këtë debat, shpesh gishti drejtohet nga shkolla. Thuhet se arsimi nuk ka edukuar, se mësuesi nuk ka formuar qytetarë të përgjegjshëm. Por a mund ta gjykojmë shkollën pa parë se çfarë ndodh jashtë saj?

Shkolla nuk është një ishull. Fëmijët nuk e ndërtojnë botëkuptimin vetëm në klasë. Ata shohin familjen, dëgjojnë gjuhën e të rriturve, vëzhgojnë politikën dhe mënyrën se si institucionet i trajtojnë qytetarët. Të gjitha këto i edukojnë, ndonjëherë më shumë se një orë mësimi.

Dewey e lidhte edukimin me përvojën demokratike, ndërsa Hannah Arendt na kujton përgjegjësinë e të rriturve për botën që u lënë të rinjve. Kjo përgjegjësi nuk mund të mbetet vetëm mbi supet e mësuesit.

Prej vitesh, mësuesit u janë përshtatur reformave, metodave të reja, teknologjisë, platformave dhe dokumentacionit. Kanë marrë përsipër gjithnjë e më shumë detyra. Por edukimi nuk matet me numrin e dokumenteve të plotësuara dhe as cilësia e shkollës nuk garantohet vetëm nga digjitalizimi. Mësuesi ka nevojë edhe për besim, autonomi profesionale dhe autoritetin që i lejon të bëjë punën e tij me përgjegjësi.

Nuk po them se shkolla nuk ka probleme. Ka, dhe duhen diskutuar. Por një gjë është të kërkosh përmirësim, e tjetër ta bësh shkollën përgjegjëse për çdo dështim të shoqërisë.

Më duket e padrejtë të kërkojmë nga mësuesi të formojë të rinj që respektojnë rregullat, kur shembujt që ata shohin jashtë shkollës nuk e përforcojnë gjithmonë këtë mësim. T'i kërkojmë të edukojë me demokraci, ndërkohë që nuk i japim gjithmonë hapësirën dhe respektin që meriton, është një kundërthënie që duhet ta pranojmë.

Prandaj, përpara se ta vendosim shkollën në bankën e të akuzuarve, le të pyesim edhe familjen, institucionet dhe politikën se çfarë përgjegjësie kanë. Sepse një brez nuk edukohet vetëm nga ajo që i thuhet në klasë, por edhe nga ajo që sheh dhe përjeton çdo ditë.

Shkolla duhet të mbajë përgjegjësinë e saj, por nuk mund të mbajë përgjegjësinë e të gjithëve. Nëse duam të rinj që mendojnë, kundërshtojnë dhe marrin përgjegjësi, duhet t'u japim mundësinë të flasin dhe t'i dëgjojmë seriozisht. Dhe nëse duam mësues që edukojnë qytetarë të përgjegjshëm, duhet t'u japim besimin, autoritetin dhe dinjitetin që ky mision kërkon.

Në fund, pyetja nuk është vetëm çfarë nuk po bën shkolla. Pyetja është edhe çfarë nuk po bëjmë ne si shoqëri.

© Portali Shkollor - Të gjitha të drejtat e rezervuara. Ndalohet kopjimi pa lejen tonë.