Ministria e Arsimit dhe Ministria e Ekonomisë dhe Inovacionit kanë miratuar udhëzimin e përbashkët për vitin shkollor 2026-2027 në sistemin arsimor parauniversitar. Dokumenti përcakton masat, përgjegjësitë dhe veprimtaritë që do të ndiqen gjatë vitit të ri shkollor, nga arsimi parashkollor dhe arsimi bazë, deri te gjimnazet, arsimi profesional, shkollat private, shkollat speciale dhe institucionet me status të veçantë.

Udhëzimi i ri është më i gjerë se ai i vitit të kaluar dhe sjell një sërë ndryshimesh dhe drejtimesh të reja, duke e zhvendosur vëmendjen jo vetëm te procesi mësimor, por edhe te siguria, mirëqenia, menaxhimi i riskut, zhvillimi profesional i mësuesve, digjitalizimi dhe lidhja e shkollës me komunitetin.

Çfarë është e re për vitin shkollor 2026-2027?

Shkollat duhet të kenë më shumë fokus te menaxhimi i riskut

Një kapitull i posaçëm i udhëzimit i kushtohet vlerësimit dhe menaxhimit të riskut në institucionet arsimore parauniversitare.

ZVAP-të duhet të mbajnë regjistra të riskut dhe të klasifikojnë shkollat sipas shkallës së riskut, ndërsa drejtuesit e institucioneve duhet të raportojnë të dhëna të sakta dhe të përditësuara dhe të hartojnë plane masash për trajtimin e faktorëve të riskut.

Në këtë proces kërkohet edhe bashkëpunim me stafin, bordin e shkollës, këshillin e prindërve dhe, kur është e nevojshme, me aktorë jashtë shkollës, si bashkitë, policia dhe shërbimet shëndetësore.

Pra, shkolla nuk shihet vetëm si një institucion që reagon pasi ndodh një problem, por duhet të identifikojë më herët rreziqet dhe të planifikojë masat për t'i parandaluar ato.

Dita e parë e shkollës merr një funksion më të qartë orientues

Një tjetër element i veçantë i udhëzimit është orientimi dhe informimi i nxënësve në ditën e parë të vitit shkollor.

Nxënësit duhet të njihen me rregullat dhe normat e sjelljes, rregullat për përdorimin e telefonit celular dhe pajisjeve të ndërlidhura, kodin e veshjes, rregullat e sigurisë dhe respektin ndaj njëri-tjetrit.

Për nxënësit që regjistrohen për herë të parë në një institucion arsimor, orientimi duhet të përfshijë edhe njohjen me strukturën e shkollës, shërbimet që ajo ofron, mënyrën e kërkimit të ndihmës dhe personat përgjegjës për mbështetjen e tyre.

Kjo do të thotë se dita e parë nuk shihet vetëm si ditë njohjeje me mësuesin dhe klasën, por edhe si moment për t'u shpjeguar nxënësve se si funksionon shkolla dhe cilat janë të drejtat, detyrimet dhe rregullat e saj.

Dhuna dhe bullizmi: raportim më i strukturuar dhe masa konkrete

Parandalimi i dhunës, bullizmit dhe ekstremizmit zë një hapësirë të rëndësishme në udhëzim.

Institucionet arsimore duhet të zbatojnë planet kombëtare për parandalimin e dhunës, të planifikojnë veprimtari ndërgjegjësuese, të ngrenë ose forcojnë strukturat dhe ekipet përkatëse dhe të monitorojnë trajtimin e rasteve.

Një risi e rëndësishme është edhe përcaktimi i një raportimi më të strukturuar të rasteve. Udhëzimi parashikon që rastet e dhunës të raportohen sipas formateve të përcaktuara dhe që informacioni të përcillet në nivelet përkatëse të administrimit arsimor.

Në dokument kërkohet gjithashtu ngritja e një rrjeti mësuesish koordinatorë për parandalimin e ekstremizmit të dhunshëm dhe vendosja e një bashkëpunimi më të ngushtë mes stafit, komunitetit dhe personave që ushtrojnë përgjegjësi prindërore.

Celularët: rregullat e vitit të kaluar vazhdojnë të zbatohen

Për përdorimin e telefonit celular, udhëzimi i ri nuk sjell një rregull të shkëputur nga ai i vitit të kaluar. Ai i referohet udhëzimit të posaçëm nr. 23, datë 01.09.2025, për ndalimin dhe rregullimin e përdorimit të telefonave celularë dhe pajisjeve të ndërlidhura me ta në mjediset arsimore.

Drejtoritë duhet ta përfshijnë zbatimin e këtyre rregullave edhe në rregulloret e tyre të brendshme.

Pra, për nxënësit dhe familjet, mesazhi kryesor është se rregullat për celularët vazhdojnë të jenë pjesë e funksionimit të shkollës edhe gjatë vitit 2026–2027.

Më shumë vëmendje për psikologun, punonjësin social dhe oficerin e sigurisë

Udhëzimi i ri i jep nene të veçanta shërbimit psiko-social dhe oficerit të sigurisë.

DRAP-të dhe ZVAP-të duhet të monitorojnë funksionimin e shërbimit psiko-social dhe zbatimin e planeve të punës, ndërsa psikologët dhe punonjësit socialë duhet të punojnë mbi bazën e standardeve dhe udhëzimeve profesionale të përcaktuara.

Edhe puna e oficerëve të sigurisë lidhet me standarde profesionale dhe instrumente të posaçme për vlerësimin e cilësisë së shërbimit.

Kjo e forcon idenë se siguria dhe mirëqenia e nxënësve nuk janë vetëm përgjegjësi e mësuesit në klasë, por kërkojnë një ekip dhe role të përcaktuara.

Portofoli digjital i mësuesit mbetet një nga shtyllat e zhvillimit profesional

Digjitalizimi i dokumentacionit të mësuesit nuk është një ide e re e këtij viti, pasi edhe udhëzimi për 2025–2026 kërkonte plotësimin e portofolit digjital në SMIP.

Por udhëzimi i ri e vazhdon dhe e lidh këtë proces më drejtpërdrejt me zhvillimin profesional.

Mësuesit duhet të ngarkojnë në portofolin digjital certifikatat, trajnimet, konferencat, kreditët, kualifikimet dhe pjesëmarrjet në aktivitete të certifikuara. Drejtoria dhe mësuesit koordinatorë duhet të përdorin SMIP-in edhe për monitorimin e zhvillimit profesional.

Një tjetër element i rëndësishëm është përdorimi i Planit të Zhvillimit Profesional trevjeçar, i lidhur me nevojat konkrete për trajnim të identifikuara nga shkolla.

Dokumentet e shkollës kalojnë gjithnjë e më shumë në SMIP

Edhe dokumentimi përmes Sistemit të Menaxhimit të Informacionit Parauniversitar vazhdon të jetë një prioritet.

Në udhëzimin e vitit të kaluar parashikohej që drejtori, psikologu, punonjësi social, oficeri i sigurisë, koordinatorët dhe mësuesit të ngarkonin dokumente të ndryshme në SMIP, me afate të përcaktuara.

Udhëzimi i ri e vijon këtë qasje, duke kërkuar që planet dhe dokumentet përkatëse të administrohen përmes sistemit kur funksionalitetet janë të disponueshme.

Pra, një nga drejtimet që vazhdon të forcohet është kalimi nga dokumentacioni tradicional drejt administrimit digjital të proceseve të shkollës.

Një nga risitë më të mëdha: programi “Pas Shkolle”

Një nga pjesët që bie më shumë në sy në udhëzimin e ri është Programi “Pas Shkolle”.

Programi tashmë ka një bazë të re të përcaktuar nga aktet e miratuara në vitin 2026 dhe synon të organizojë veprimtari jashtë orarit të detyruar mësimor, për të përforcuar të nxënit dhe për të zhvilluar aftësitë akademike, sociale, kulturore, sportive dhe krijuese të nxënësve.

Udhëzimi përcakton se programi do të zbatohet në arsimin fillor, arsimin e mesëm të ulët dhe arsimin e mesëm të lartë, me dy forma kryesore: “Bëjmë Detyrat e Shtëpisë” dhe “Klubet e Arteve dhe Zejeve”.

Këto të fundit përfshijnë edhe klube të muzikës, kërcimit, teatrit, artit pamor dhe aktiviteteve të tjera.

Programi parashikon edhe organizim konkret të orëve dhe grupeve. Për shembull, grupet duhet të kenë të paktën 20 dhe jo më shumë se 30 nxënës, ndërsa aktivitetet organizohen sipas ciklit arsimor.

Një tjetër element me interes është se programi nuk kufizon veprimtaritë vetëm te këto forma. Shkollat mund të zhvillojnë edhe aktivitete të tjera plotësuese, projekte, partneritete dhe nisma edukative, kulturore e sportive në bashkëpunim me institucione dhe organizata të tjera.

Shkolla Qendër Komunitare: synohet konsolidimi i modelit

Një kapitull i posaçëm i kushtohet Shkollave Qendër Komunitare.

Shkolla shihet si një hapësirë që nuk funksionon vetëm gjatë orarit mësimor, por bashkëpunon me prindërit, komunitetin, pushtetin vendor dhe partnerë të ndryshëm për zhvillimin e fëmijëve dhe të të rinjve.

Udhëzimi parashikon organizimin e klubeve dhe veprimtarive komunitare, përfshirjen e partnerëve dhe vijimin e nismës “Toka në shkollë”, me fokus te edukimi mjedisor dhe zhvillimi i komunitetit.

AKAP, DRAP dhe ZVAP duhet të vlerësojnë Shkollat Qendër Komunitare dhe të marrin masa për forcimin e kapaciteteve të drejtuesve dhe koordinatorëve. Për më tepër, deri më 30 qershor 2027 duhet të identifikohen dhe propozohen institucionet që plotësojnë kriteret për t'u kthyer në Shkolla Qendër Komunitare, ndërsa lista miratohet nga ministria brenda 15 korrikut 2027.

Inteligjenca artificiale, laboratorët Smart dhe interneti në shkolla

Teknologjia zë një vend të dukshëm në udhëzimin e ri.

Në shkollat e pajisura me Laboratorë Smart, drejtuesit duhet të sigurojnë përdorimin e tyre për orët e TIK-ut, për metoda bashkëkohore e interaktive, si dhe për mësimdhënie ndërdisiplinore, sidomos në STEM.

Në listën e projekteve përmenden edhe “Element IT”, “Shkollat për shëndetin”, “Inteligjenca artificiale për të rinjtë”, si dhe platforma digjitale si Eduten dhe Akelius.

Eduten lidhet me përmirësimin e rezultateve në matematikë dhe përdorimin e inteligjencës artificiale, ndërsa Akelius me zhvillimin e aftësive të nxënësve në gjuhët e huaja.

Po ashtu, përmendet zbatimi i iniciativës “Giga”, që synon hartëzimin dhe monitorimin në kohë reale të aksesit dhe lidhjes me internet në institucionet e arsimit parauniversitar.

Gjithëpërfshirja mbetet një tjetër prioritet i fortë

Udhëzimi vendos masa për fëmijët nga grupet në nevojë, fëmijët me aftësi të kufizuara, fëmijët romë dhe egjiptianë, fëmijët që kthehen nga emigracioni dhe kategori të tjera të cenueshme.

Në arsimin bazë kërkohet regjistrimi me përparësi i fëmijëve nga shtresat në nevojë, përfshirë fëmijët me aftësi të kufizuara, fëmijët e kthyer nga emigracioni dhe fëmijët viktima apo viktima të mundshme të trafikimit.

Për fëmijët me aftësi të kufizuara parashikohet vijimi i vlerësimit multidisiplinar dhe hartimi i planeve edukative individuale, në bashkëpunim me familjen dhe profesionistët përkatës.

Edhe fëmijët romë dhe egjiptianë përfshihen në masa të posaçme për regjistrimin, ndjekjen e arsimit dhe përfshirjen e tyre në jetën shkollore.

Arsimi parashkollor: fokus te gatishmëria për shkollë

Për kopshtet, udhëzimi kërkon rritjen e pjesëmarrjes së fëmijëve 3–6 vjeç në arsimin parashkollor, regjistrimin me përparësi të fëmijëve nga kategoritë në nevojë dhe forcimin e bashkëpunimit me familjen.

Një pikë interesante është edhe fokusi te gatishmëria e fëmijës së kopshtit për shkollë, vlerësimi i brendshëm i kopshtit dhe përgatitja e planit afatmesëm dhe planit vjetor.

Më shumë vëmendje për STEM, mjedisin, ushqyerjen dhe sportin

Udhëzimi kërkon që edukimi të lidhet më shumë me çështje konkrete të jetës.

Institucionet duhet të nxisin një jetë të shëndetshme dhe ndërgjegjësimin mjedisor, të zbatojnë qasjen ndërdisiplinore STEM dhe të forcojnë aftësitë e nxënësve për mendim kritik dhe zgjidhje problemesh.

Në dokument përfshihen edhe masa për zbatimin e rregullave për ushqyerjen në institucionet arsimore dhe për edukimin e nxënësve lidhur me ushqyerjen e shëndetshme.

Në fushën sportive parashikohet edhe krijimi i klasave të profilizuara në sport, duke nisur nga viti i parë shkollor, në shkolla që plotësojnë kushtet e infrastrukturës dhe kanë kapacitetet profesionale të nevojshme.

Çfarë sjell për gjimnazet dhe maturantët?

Për gjimnazet, udhëzimi përcakton zbatimin e planeve mësimore për klasën X dhe klasat XI–XII, përfshirë planet me kohë të pjesshme.

Një vëmendje e veçantë i kushtohet edhe Maturës Shtetërore 2027, për të cilën parashikohet zhvillimi i provimeve sipas rregullores përkatëse.

Ndërkohë, shkollat me status të veçantë dhe institucionet e orientuara drejt sportit, artit apo gjuhëve të huaja do të punojnë sipas planeve specifike të miratuara për secilin profil.

Një kalendar i gjerë aktivitetesh për nxënësit

Viti shkollor 2026–2027 do të shoqërohet me një numër të madh aktivitetesh kombëtare dhe ndërkombëtare.

Në udhëzim janë përfshirë Olimpiadat kombëtare, Konkursi Kombëtar për klasat IX “Gjurmët e Shqipës”, Festivalet e Shkencës dhe të Teatrit, Konkursi i Korove, si dhe Olimpiada e Përbashkët me Kosovën për Gjuhën Shqipe, për klasat e 9-ta.

Në kalendar janë përfshirë gjithashtu Java Evropiane e Sportit, Dita Evropiane e Gjuhëve, Dita Botërore e Librit, Dita Ndërkombëtare e Matematikës, Dita Botërore e Poezisë, Dita Botërore e Ujit, Dita Botërore e Tokës, Dita e Evropës, Java e Librit, Dita Ndërkombëtare e Romëve dhe shumë data të tjera me karakter edukativ e ndërgjegjësues.

Përfshihen edhe aktivitete për edukimin qytetar, kujtesën historike, të drejtat e fëmijëve, sigurinë në internet, mjedisin, kulturën dhe diversitetin.

Çfarë duhet të kuptojnë shkollat nga udhëzimi i ri?

Nëse do ta përmblidhnim me pak fjalë, udhëzimi i ri për 2026-2027 e shtyn shkollën shqiptare në disa drejtime të qarta:

• më shumë parandalim, përmes menaxhimit të riskut dhe masave kundër dhunës;
• më shumë digjitalizim, përmes SMIP-it, portofolit digjital dhe laboratorëve Smart;
• më shumë mbështetje pas mësimit, përmes programit “Pas Shkolle”;
• më shumë gjithëpërfshirje, veçanërisht për fëmijët me aftësi të kufizuara dhe kategoritë në nevojë;
• më shumë lidhje me komunitetin, përmes modelit Shkolla Qendër Komunitare;
• më shumë fokus te teknologjia dhe AI, STEM, gjuhët e huaja dhe aftësitë e shekullit XXI;
• më shumë përgjegjësi për drejtuesit dhe strukturat arsimore, përmes monitorimit, raportimit dhe vlerësimit.

Pra, dokumenti i ri nuk është thjesht një kalendar detyrash për fillimin e vitit shkollor. Ai vendos një numër të madh kërkesash konkrete për mënyrën se si duhet të funksionojë shkolla gjatë gjithë vitit, nga regjistrimi i nxënësve dhe tekstet shkollore, te siguria, mirëqenia, zhvillimi profesional i mësuesve, teknologjia, aktivitetet jashtëshkollore dhe marrëdhënia me familjen e komunitetin.

Udhëzimi ngarkon për zbatimin e tij Ministrinë e Arsimit, Ministrinë e Ekonomisë dhe Inovacionit, AKAP-in, strukturat rajonale dhe vendore të arsimit, si dhe vetë institucionet arsimore parauniversitare. 

Dokumenti i plotë i Udhëzimit të Përbashkët nr. 15, datë 18.08.2026, “Për vitin shkollor 2026-2027 në sistemin arsimor parauniversitar”, gjendet më poshtë.

© Portali Shkollor- Të gjitha të drejtat e rezervuara. Ndalohet kopjimi pa lejen tonë.